مکان شما: رویال مبل » مجله خبری » مقالات خرید اقساطی » تفاوت خرید اقساطی مبلمان با چک صیادی و سفته

خیلی از خریداران وقتی به فکر خرید اقساطی مبل می‌افتند، با دو گزینه روبه‌رو می‌شوند که اسمشان را شنیده‌اند اما تفاوت واقعی‌شان را نمی‌دانند؛ چک صیادی و سفته. آیا فرقی برای خریدار ایجاد می‌کند که با کدام یک خرید اقساطی انجام دهد؟ تفاوت خرید اقساطی مبلمان راحتی با چک صیادی و سفته در چیست و کدام یک ریسک کمتری برای خریدار دارد؟ در این مطلب قصد داریم این دو ابزار مالی را از نظر قانونی و کاربردی مقایسه کنیم تا قبل از امضای هر قراردادی، تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید.

راهنمای مطالعه زمان مطالعه: 15 دقیقه – بروزرسانی: تیر ماه 1405 – به قلم: عرفان جعفری

خرید اقساطی مبلمان با چک صیادی چگونه کار می‌کند؟

خرید اقساطی مبلمان با سفته چگونه کار می‌کند؟

کدام یک ضمانت اجرایی قوی‌تری برای فروشنده دارد؟

از نگاه خریدار مبل، کدام یک ریسک کمتری دارد؟

کدام گزینه برای خرید اقساطی مبلمان مناسب‌تر است؟

خرید اقساطی مبلمان با چک صیادی چگونه کار می‌کند؟

در روش خرید اقساطی با چک صیادی، خریدار و فروشنده روی تعداد و مبلغ اقساط توافق می‌کنند و خریدار به ازای هر قسط، یک برگ چک صیادی در وجه فروشنده صادر می‌کند تا خریدار مبلغ کل کالا یا خدمات را به‌صورت اقساط ماهانه پرداخت نماید. چک صیادی از سال ۱۴۰۰ جایگزین دسته چک‌های قدیمی شده و ویژگی اصلی‌اش یک شناسه ۱۶ رقمی است که در سامانه بانک مرکزی قابل ثبت و استعلام است. نکته‌ای که اهمیت زیادی برای خریدار مبل دارد، سرعت و هزینه پیگیری چک برگشتی است. اگر چک در سررسید پاس نشود، فروشنده می‌تواند به‌سادگی و با هزینه پایین گواهی عدم پرداخت بگیرد و پرونده را پیش ببرد.

برای کسانی که به دنبال ضمانتی محکم و لازم‌الاجرا هستند، چک صیادی با هزینه‌های کمتر و پیگیری‌های قانونی مناسب‌تر است. به همین دلیل اکثر فروشگاه‌های مبل و پلتفرم‌های فروش اقساطی و درخواست وام، به دلیل امنیت بالا، چک صیادی را اولویت اول خود برای ضمانت اقساط قرار می‌دهند. پیشنهاد می‌کنیم برای اطلاعات بیشتر راجب این روش مطلب «نحوه نگارش و ثبت چک صیادی» رو نیز مطالعه کنید.

خرید اقساطی مبلمان با سفته چگونه کار می‌کند؟

سفته هم مثل چک, سندی است که خریدار آن را در وجه فروشنده صادر می‌کند و تعهد می‌دهد مبلغ مشخصی را در زمان معین پرداخت کند. سفته، چه از نوع کاغذی و چه از نوع سفته‌ی الکترونیکی، یک نوع سند تجاری و تعهدآور است که طبق قانون تجارت ایران، صادرکننده آن متعهد می‌شود مبلغ مشخصی را در زمان معین یا به محض درخواست، به شخص یا اشخاص مشخصی پرداخت کند. تفاوت مهمی که در همین مرحله وجود دارد این است که برای دریافت سفته نیازی به داشتن حساب بانکی یا اعتبارسنجی نیست، در حالی که چک صیادی فقط به دارندگان حساب جاری و افرادی بدون سابقه بدحسابی تعلق می‌گیرد. اصلی‌ترین شرط برای دریافت دسته چک صیاد توسط اشخاص حقیقی و حقوقی، داشتن یک حساب قرض‌الحسنه جاری در بانک و نداشتن سابقه بدحسابی است.

همین ویژگی باعث شده سفته برای کسانی که چک صیادی ندارند یا رتبه اعتباری بانکی پایینی دارند، تنها راه باقی‌مانده برای خرید اقساطی باشد؛ چرا که بدون این رتبه اعتباری، هیچ بانکی به شما وام نمی‌دهد و نمی‌توانید چک صیادی بگیرید. برای همین هم تنها راه تامین اعتبار خرید وسایل ضروری برای این دسته از خریداران، رفتن سراغ خرید اقساطی با سفته است. اما این سهولت دریافت، یک هزینه پنهان هم دارد؛ دریافت دسته چک صیادی از بانک معمولا هزینه قابل توجهی ندارد، اما خرید سفته مستلزم پرداخت مبلغی است که به ارزش اسمی آن بستگی دارد و علاوه بر این، طبق قانون مالیات نیز به خرید سفته تعلق می‌گیرد.

کدام یک ضمانت اجرایی قوی‌تری برای فروشنده دارد؟

از نگاه فروشنده مبلمان، تفاوت اصلی بین این دو سند در سرعت و هزینه وصول و همچنین فرآیند طرح دعوا می‌باشد. برای طرح دعوای چک حتما باید گواهی عدم پرداخت نیز همراه با دادخواست ارسال شود، اما اگر چک برگشت بخورد فروشنده می‌تواند به سادگی و بدون هزینه زیاد گواهی عدم پرداخت بگیرد و مسیر اجرایی را به سرعت طی کند. در مقابل، برای وصول سفته باید ظرف ده روز از تاریخ سررسید، واخواست تهیه شود؛ اگر در این مهلت قانونی برای اجرا گذاشتن سفته اقدام نشود، این سند تجاری مزایای حقوقی خود را برای مطالبه سریع در مراجع قانونی از دست خواهد داد. مضاف بر این، صدور گواهی واخواست رایگان نبوده و حدود ۲ درصد مبلغ سفته باید برای آن پرداخت شود.

یک تفاوت مهم دیگر هم وجود دارد که به طور مستقیم به مبلغ قابل مطالبه مربوط می‌شود؛ چک ضمانت می‌تواند تا هر مبلغی که مورد توافق طرفین است نوشته شود، لکن مبلغ سفته محدود به مبلغ چاپی مندرج بر روی آن بوده و صدور سفته ضمانت با مبالغ بالا، گاهی نیازمند تهیه سفته‌های متعدد از بانک می‌باشد. به طور کلی چک به عنوان معتبرترین و قانونی‌ترین سند تجاری شناخته می‌شود که حمایت‌های قانونی از آن بیشتر از هر سند تجاری دیگری است، در صورتی که سفته در مراجع حقوقی حمایت‌های قانونی خاص و به سرعتِ چک را ندارد.

از نگاه خریدار مبل، کدام یک ریسک کمتری دارد؟

برای کسی که می‌خواهید مبل اقساطی خریداری کند، نکته اصلی این است که چک صیادی و سفته هر دو سند تعهدآور هستند و عدم پرداخت به موقع هر کدام، عواقب قانونی واقعی به همراه دارد. تفاوت اصلی در نوع پیگرد است؛ چک برگشتی در شرایط خاص می‌تواند پیگرد کیفری هم داشته باشد، در حالی که سفته صرفاً مسیر حقوقی دارد. البته در صورت محکومیت و عدم پرداخت دین، امکان صدور حکم جلب برای صادرکننده سفته نیز وجود دارد، اما سوء پیشینه کیفری برای وی لحاظ نخواهد شد.

یک نکته عملی مهم دیگر برای خریدار مبل این است که مبلغ خسارت تأخیر تأدیه هم بین این دو سند متفاوت محاسبه می‌شود؛ این خسارت در دعاوی چک از تاریخ سررسید محاسبه می‌شود، در حالی که در دعاوی سفته از تاریخ مطالبه، تاریخ طرح دعوا و یا تاریخ واخواست سفته محاسبه خواهد شد. به همین دلیل، چه از طرف خریدار و چه فروشنده، دقت در تاریخ‌گذاری و نگهداری مدارک هر دو سند، نکته‌ای است که نباید نادیده گرفته شود.

کدام گزینه برای خرید اقساطی مبلمان مناسب‌تر است؟

اگر خریدار حساب جاری بانکی و چک صیادی فعال دارد، معمولاً چک صیادی گزینه ساده‌تر و کم‌هزینه‌تری برای خرید اقساطی مبلمان است؛ چرا که هم دریافتش هزینه چندانی ندارد و هم فروشگاه‌های مبل معمولاً ترجیح می‌دهند با آن کار کنند چون پیگیری‌اش ساده‌تر است. اما برای کسی که چک صیادی ندارد یا رتبه اعتباری کافی برای دریافت آن را ندارد، سفته یا حتی سفته الکترونیکی، تنها مسیر باقی‌مانده برای خرید اقساطی مبل خواهد بود.

در سفته، عدم پرداخت به‌موقع اقساط شامل جریمه‌ی دیرکردی روزانه و ثابتی است که بدون امکان کاهش محاسبه می‌شود. در مقابل، در چک، هنگام عدم پرداخت به‌موقع، جریمه‌ی دیرکردی از پیش تعیین‌شده نیست و هرگونه خسارت تأخیری به توافق میان خریدار و دریافت‌کننده‌ی چک بستگی دارد.

در نهایت انتخاب بین این دو، کمتر به ترجیح شخصی و بیشتر به شرایط مالی و بانکی خریدار بستگی دارد. نکته‌ای که هر خریدار مبل باید جدی بگیرد این است که هر دو سند تعهد قانونی واقعی ایجاد می‌کنند و قبل از امضای هر کدام، باید مطمئن باشد که از پس پرداخت اقساط در سررسیدهای تعیین‌شده برمی‌آید، چون عدم پرداخت هر دو سند می‌تواند به پیگرد قانونی و حتی توقیف اموال منجر شود.

خلاصه‌ای از آنچه درباره‌ی تفاوت خرید اقساطی مبلمان با چک صیادی و سفته گفتیم

در یک جمع‌بندی سریع، چک صیادی به دلیل هزینه صدور بسیار پایین، عدم محدودیت در سقف مبلغ تعهد و سرعت بسیار بالا در پیگیری‌های قانونی (بدون نیاز به دادرسی طولانی)، ابزار مالی معتبرتر و محبوبی برای فروشندگان مبل است اما دریافت آن به حساب جاری و اعتبارسنجی بانکی بستگی دارد.

در مقابل، سفته نیازی به حساب بانکی و رتبه اعتباری ندارد و مسیر را برای افراد فاقد دسته‌چک باز می‌کند، اما هزینه خرید و مالیات بالاتری دارد، پیگیری قانونی آن زمان‌برتر است و هزینه واخواست آن نیز شامل دو درصد مبلغ سند می‌شود. هر دو سند در صورت عدم پاس شدن می‌توانند به توقیف اموال و حکم جلب صادرکننده منجر شوند، با این تفاوت که خسارت تأخیر در چک از تاریخ سررسید و در سفته از تاریخ مطالبه محاسبه می‌شود.

عرفان جعفری

کارشناس محتوا

از بچگی عاشق طبیعت‌گردی، ماجراجویی و گشت و گذار بودم، حتی توی اینترنت! شاید همین روحیه باعث شده که کاشف دنیای جذاب دکوراسیون و مبلمان بشم و به شما برای داشتن یه خونه‌ی زیباتر کمک کنم.

مطالب مرتبط